دستگاه جوش آرگون TIG چیست؟
دستگاه جوش آرگون TIG (Tungsten Inert Gas ) یا جوشکاری آرگون یکی از دقیقترین و باکیفیتترین روشهای جوشکاری است که در صنایع مختلفی مانند هوافضا، خودرو، پزشکی و ساخت و ساز مورد استفاده قرار میگیرد. در این روش، از یک قوس الکتریکی برای ذوب فلز و ایجاد اتصال استفاده میشود.
دلیل نامگذاری به جوش آرگون چیست؟
زیرا در این روش، از گاز آرگون به عنوان یک گاز محافظ استفاده میشود. این گاز، محیط اطراف قوس الکتریکی را از آلودگی و اکسید شدن محافظت میکند و باعث میشود که جوش با کیفیت بسیار بالایی ایجاد شود. همچنین در این روش، از یک الکترود تنگستنی استفاده میشود که در برابر حرارت بسیار مقاوم است و ذوب نمیشود.
اجزای اصلی دستگاه جوش آرگون TIG:
موارد زیر تجهیزات اصلی جوشکاری آرگون هستند که برای شروع جوشکاری به آنها نیاز میباشد. البته ممکن است با پیشرفت تکنولوژی یا نوع کار تجهیزات متنوعی به آن اضافه شده و جوشکاری را ایمنتر و آسانتر کند. اما به هر حال کلیت تجهیزات ثابت بوده و امکان حذف آنها وجود ندارد.
- منبع تغذیه: برای ایجاد جریان الکتریکی مورد نیاز برای ایجاد قوس. این دستگاه که به باتری جوشکاری هم شناخته میشود بسیار اساسی بوده و نبودنش تمام سیستم را از کار میاندازد.
- مشعل جوشکاری: برای هدایت گاز آرگون و الکترود تنگستن به سمت محل جوش
- الکترود: الکترود دستگاه جوش TIG ز نوع مصرف نشدنی بوده و به طور معمول قطری برابر با 0.25 تا 6.35 میلیمتر و طولی برابر با 76 الی 610 میلیمتر را دارا میباشند.
- کپسول گاز آرگون: برای تامین گاز محافظ
- واحد کنترل: برای تنظیم پارامترهای جوشکاری
- سیلندر و شلنگ گاز محافظ : وظیفه انتقال و تنظیم گازهای محافظ جوشکاری TIG از مخازن به سطح حوضچه جوش قطعه را برعهده دارد.
- سیم جوش
مراحل انجام جوشکاری TIG:
- آمادهسازی قطعات: تمیز کردن و آمادهسازی لبههای قطعات برای جوشکاری
- اتصال قطعات: قرار دادن قطعات در موقعیت مناسب و ثابت کردن آنها ( تورچ یا مشعل را آماده کرده و الکترود را درون آن قرار میدهیم.)
- روشن کردن دستگاه: تنظیم پارامترهای جوشکاری مانند میزان حرارت و آمپر خروجی و جریان گاز متناسب با نوع فلز و روشن کردن دستگاه
- ایجاد قوس: ایجاد قوس الکتریکی بین الکترود تنگستن و قطعه کار
- حرکت مشعل: حرکت دادن مشعل به صورت یکنواخت روی خط جوش
- پایان جوشکاری: قطع قوس الکتریکی و خنک کردن جوش
- چک کردن نشتی در منافذ احتمالی
مزایای جوشکاری TIG:
- کیفیت بسیار بالا: جوشهای ایجاد شده با دستگاه جوش آرگون TIG بسیار تمیز، یکنواخت و بدون ناخالصی هستند.
- کنترل دقیق: میتوان بر روی پارامترهای مختلف جوشکاری مانند جریان، ولتاژ و سرعت حرکت مشعل به صورت دقیق کنترل داشت.
- قابلیت جوشکاری طیف وسیعی از فلزات: از آلومینیوم و استیل ضد زنگ گرفته تا فلزات خاص مانند تیتانیوم و مس را میتوان با این روش جوشکاری کرد.
- جوشکاری در ضخامتهای مختلف: از ورقهای بسیار نازک تا قطعات ضخیم را میتوان با این روش جوشکاری کرد.
معایب جوشکاری تیگ
- سرعت پایین جوشکاری: نسبت به روشهای دیگر جوشکاری مانند MIG، سرعت جوشکاری تیگ کمتر است. این به دلیل نیاز به کنترل دقیق پارامترهای جوشکاری و حرکت دستی مشعل است.
- نیاز به مهارت بالا: کنترل قوس، تغذیه سیم پرکننده و حرکت مشعل به صورت همزمان نیازمند تمرین و دقت است.
- هزینه بالا: تجهیزات مورد نیاز برای جوشکاری تیگ، از جمله دستگاه جوش، گاز آرگون و الکترود تنگستن، نسبت به سایر روشها گرانتر هستند.
- آمادهسازی طولانیتر: قبل از شروع جوشکاری تیگ، آمادهسازی قطعات مانند تمیزکاری و ایجاد لبه V شکل بیشتر طول میکشد.
- محدودیت در جوشکاری قطعات ضخیم: برای جوشکاری قطعات با ضخامت زیاد، جوشکاری تیگ ممکن است زمانبر و پرهزینه باشد.
- حساسیت به باد: در محیطهایی با جریان هوای زیاد، حفظ حفاظت گاز آرگون بر روی حوضچه جوش دشوار است و ممکن است باعث ایجاد عیوب در جوش شود.
- احتمال آلودگی جوش: در صورت تماس الکترود تنگستن با حوضچه مذاب، احتمال ورود آخال به فلز جوش بالا میرود.
- در صورت کار کردن به مدت طولانی با دستگاه جوش آرگون TIG امکان رخ دادن گرمازدگی وجود دارد.
- گازهای سمی حاصل از این روش میتواند بسیار خطر ناک باشد.
- اشعههای مادون قرمز حاصل از این جوش میتواند اثرات مخربی را ایجاد کند.
کاربردهای جوشکاری TIG:
- صنایع خودروسازی: جوشکاری قطعات بدنه خودرو، شاسی و قطعات حساس موتور
- صنایع هوافضا: جوشکاری قطعات هواپیما، ماهواره و فضاپیما
- صنایع پزشکی: ساخت تجهیزات پزشکی مانند ابزار جراحی و ایمپلنتها
- صنایع ساخت و ساز: جوشکاری سازههای فلزی، مخازن و لولهها
- صنایع الکترونیک: جوشکاری قطعات الکترونیکی حساس
نکات مهم در جوشکاری TIG:
- داشتن مهارت و تجربه
- انتخاب گاز آرگون با خلوص بالا بسیار مهم است.
- تنظیم پارامترهای جوشکاری بر اساس نوع فلز و ضخامت قطعه بسیار مهم است.
- استفاده از تجهیزات ایمنی مانند ماسک جوشکاری و دستکش الزامی است.